|
| |
|
|
|
|
| |
U prošlosti |
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
Mali Zvornik posle 1862. godine |
|
| |
|
|
|
|
| |
Predajom Soko grada i Užica 1862. godine u Kneževini Srbiji, na desnoj obali Drine opstaju još samo dva muslimanska sela, Mali Zvornik i Sakar, koji će tek 1878. godine konačno pripasti Srbiji. Interesantno je da muslimani, ova dva sela, nisu hteli da prime siromašne muslimane iz Sokola, tako da je brigu o njihovom smeštanju morala da preuzme država Srbija. Sela, koja danas sačinjavaju opštinu Mali Zvornik, tek od 1870. godine dobijaju svoje međe i katastarske granice koje, sa neznatnim promenama, važe i danas. |
|
| |
|
|
|
|
| |
Mali Zvornik je prirodno omeđen, sa istoka brdima Rovine, Batin i Bobija i Drinom sa severa i zapada. Kao i danas prostire se duž Drine, od velikog vrela do ušća Radaljice, u dužini od nekih 5 kilometara uske kotline presečene rečicom Moštanicom. Konfiguracija terena deli tadašnji Mali Zvornik na dva dela; na Mahalu i Polja. U Podrinju, konačno oslobođenom od turske strepnje posle te 1862. godine, postepeno dolazi do zaposedanja drinskih obala od strane Srba brđana, koji polako napuštaju stočarstvo i sve više počinju da se bave zemljoradnjom zaposevši plodne oranice niz Drinu, prethodno otkupljene od muslimana koji su se iselili u Bosnu. Pritešnjeni uz Drinu , Mali Zvornik i Sakar, svedeni su u potpunosti na mahale, jer muslimani koji su se odselili, po aneksionom ugovoru mogli su prodati svoja imanja, što je dosta njih i učinilo.
Tako se posle više vekova u Mali Zvornik, kao čisto muslimansko selo, doseljavaju i pravoslavni. Kako navodi dr Lj. Pavlović u knjizi “Sokolska nahija”, prve srpske familije koje se doseljavaju u Mali Zvornik su: Đukanovići iz Planine, Vesići iz Radalja, Bogićevići poznate zanatlije iz Čitluka, Zeljići iz Radalja, familija Petrović iz Culina i Pavlovići iz Radalja.
|
|
Tokom jula 1919. godine, Mali Zvornik je posetio kralj Aleksandar I Ujedinitelj, praunuk Vožda Karađorđa, koji se zavetovao da će premostiti “Drinu plemenitu među”. Taj zavet besmrtnog Vožda ispuniće njegov junački praunuk. I već 1922. godine srpski trgovci su počeli planirati gradanju mosta na mestu gde se iskrcao kralj Aleksandar. Od ideje do realizacije protekle su pune četiri godine, i 1926. godine usvaja se današnje rešenje gvozdenog mosta na Drini. Radovi su otpočeli iduće godine, i posle pune dve godine izgradnje 1929. godine ispunjen je zavet Karađorđa. Drina je premoštena. Svečano otvaranje i osvećenje mosta zbilo se 12. januara 1930. godine i nosio je naziv Most kralja Aleksandra I. |
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
Prema istom izvoru, u Malom Zvorniku nakon pripajanja Srbiji ostaju muslimanske porodice među kojima su najmnogobrojniji bili Imširevići, oko 30 kuća. Taj muslimanski rod, podeljen na Ćoriće, Aliće i Demiroviće, doseljen je tokom XVII veka iz zapadne Bosne. |
|
| |
|
|
|
|
| |
Ova razgranata muslimanska familija, pored poznatih šajkaša, dala je i niz čuvenih terzija, trgovaca, ali i imama. Posle 1834. godine Mali Zvornik naseljavaju sledeće muslimanske familije: Mustapići. Jusići, Buljubašići, Osmaklići, Ujkići, svi doseljeni, na kupljena imanja, iz sela podno Sokola. |
|
|
| |
Centar Malog Zvornika 1960. godine |
|
|
| |
|
|
|
|
| |
Iz Krupnja se doseljavaju Đonlići, Ekmeščići i Kržavci za koje se zna da su prešli u islam neposredno pred preseljenje. Iz Bosne u Mali Zvornik se naseljavaju svega tri familije: Hasančevići, Veledarovići i Kujundžići. |
|
| |
|
|
|
|
| |
Ukupno Mali Zvornik s kraja XIX i početkom XX veka broji 115 domova.
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
